سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
324
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
زن و مرد اگر چه در انسانيت شريكند لكن شالوده خلقت زن و مرد از لحاظ قواى دماغى جسمى احساسات طبيعى و مزاجى تفاوت دارد چنانچه تجربه شده مرد اگر چه قوه فكرش زيادتر است لكن زن حسّاستر است . بعضى از دانشمندان گفتهاند زن و مرد اگر چه از حيث قوى و احساسات با هم تفاوت كامل دارند ولى هيچكدام قوىتر از ديگرى نيستند و بواسطه اختلاف طبيعت زن و مرد وظيفه آنها در جامعه مختلف ميگردد و مدبر و ناظم عالم هر يك را براى كارى ساخته و سازمان وجود وى براى همان كار است اين است كه نه كار مرد از زن بطور شايستگى ساخته مىشود نه كار زن از مرد و چنانچه تاريخ نشان مىدهد قبل از اسلام به حكم غلبه قوى بر ضعيف و قانون تنازع بقاء زنها تحت فشار و ستمكارى مردها قرار گرفته بودند و چون اخلاق نيك و وظائف انسانيّت بين اهالى آن زمان وجود نداشت زن را تحت تأثير خود در آورده و از هيچگونه جفاكارى در باره اين موجود جميل ظريف كه مظهر جمال خلقت است خوددارى نمىنمودند . اگر چه مرد در بسيارى از صفات و فعاليّت بر زن امتياز دارد لكن زن را نيز خصوصياتى است كه از آن جهت بر مرد برترى دارد ، قلب حساس پر عاطفه ، بردبار فداكار ، نوعدوست ، نوعپرور ، رقيق القلب ، مربى عالم زن را طورى خلقت فرموده كه مشقت آبستنى ، زائيدن ، شير دادن ، تربيت اولاد نوزاد ، تا مدت مديدى بلكه در تمام ايام جوانى عهدهدار باشد . و بعضى از علماء تفسير راجع بهويت زن و حقوق آن در جامعه و مقدار ارزش آن در ملل متمدنه و غير متمدنه قبل از اسلام و بعد از اسلام بيان مفصلى دارد از تفصيل آن خوددارى ميكنم لكن مختصرى از آن را ترجمه مينمايم . پس از بيان چگونگى نظريه ملل عالم نسبت بزن قبل از اسلام چنين گويد : اما اسلام يعنى دين حنيفى كه قرآن در آن نازل شده شالوده كار زن را نسبت بجامعه عوض نموده و بر خلاف آنچه عقيده اهل عالم بوده هويّت زن و حقوق او را در جامعه نشان داده .